مصاحبه روشی برای جمع آوری اطلاعات

⌛ زمان مطالعه 8 دقیقه

مصاحبه روشی عالی برای جمع آوری اطلاعات

مصاحبه ها از روش های عالی جمع آوری اطلاعات در خصوص مشکلاتی که کاربران با اونا روبرو هستن، رفتارها و عادتهایی که کاربران دارن و اطلاعاتی از این قبیل هست.

منظورازمصاحبه گفتگوی فرد به  فرد بین مصاحبه کننده و مصاحبه شونده ها هست. این گفتگوها فراتر از یه گفتگوی ساده بین افراد هستن. توی مصاحبه فقط در مورد اینکه کاربر چی دوست داره و چی دوست نداره صحبت نمی کنیم. بلکه مصاحبه ها تلاشی هستن که ما از بین حرف های کاربر به عمق اون چیزی که میخوان بهش برسن یا برای رسیدن به اون تلاش میکنن برسیم. این توی بحث حل مساله خیلی میتونه کاربردی باشه.

در واقع طی یه مصاحبه میخوایم بفهمیم مشکلاتی که کاربر باهاشون درگیرن چیا هستن.

فایده مصاحبه ها اینه که اطلاعاتی که ما به دست میاریم خیلی عمیقن. مصاحبه تعامل بین دو نفر هست،یه مصاحبه شونده و یه مصاحبه کننده. خیلی صحبت ها میتونه رد و بدل میشه و اطلاعاتی که به دست میاد میتونه خیلی دقیق و باکیفیت باشه.

نقاط ضعف مصاحبه

نقاط ضعف مصاحبه

محدود بودن تعداد افراد

اولین عیب مصاحبه ها اینه که تعداد افرادی که میشه باهاشون مصاحبه کرد کمه. مصاحبه یه روشیه که لازمه اون انجام مکالمه مستقیم مصاحبه شونده و مصاحبه کننده است. این وقت زیادی رو میگیره و افرادی که میتونیم باهاشون مصاحبه کنیم خیلی محدوده.

جمع آوری و آنالیز اطلاعات وقت گیر است

دومین عیب مصاحبه اینه که وقت زیادی رو میگیره. ما گفتیم قراره دو نفر صحبت کنن، وسط این صحبت ها ممکنه خیلی حرفها زده بشه که ربطی به موضوع ما ندارن.ولی برای عمیق تر شدن موضوع بحث وقت زیادی باید صرف بشه.بنابراین فرآیند مصاحبه یه فرایند وقت گیره.

پاسخ سوالات به مهارت مصاحبه کننده وابسته است

سومین ایراد اینه که پاسخی که یه مصاحبه شونده میده تا حد زیادی به مهارت مصاحبه کننده بستگی داره و صرفا به مصاحبه شونده ربطی نداره. در واقع خیلی از افراد  صرفا پاسخشون رو اون چیزی که واقعا درونشون هست نمیان بروز بدن. پاسخشون اون چیزیه که به مهارت مصاحبه کننده هم برمیگرده. برخوردی که مصاحبه کننده داره هم توی پاسخها میتونه نقش داشته باشه. گاها این باعث میشه که اطلاعاتی که از روش مصاحبه به دست میاد اطلاعات خیلی دقیقی نباشه. چرا که اگر مصاحبه کننده در روش مصاحبه مهارت لازم رو نداشته باشه اطلاعات کیفیت لازم رو نخواهند داشت.

محدود بودن مغز انسان

ایراد دیگه ای که روش مصاحبه داره اینه که مغز ما انسانها محدودیت داره. ما راجع به این محدودیتها در ادامه  مفصل صحبت خواهیم کرد.

از جمله این محدودتیها میتونیم به این اشاره کنیم که مصاحبه شونده موقع مصاحبه خیلی از موارد رو به خاطر نیاره. این باعث میشه که اگه شما به عنوان مصاحبه کننده سوالی رو از مصاحبه شونده بپرسید خیلی از موارد رو تو اون لحظه حضور ذهن نداشته باشه و بعدا اینا یادش بیاد که طبیعتا ممکنه دسترسی لازم وجود نداشته باشه.

محدودیت شخص و عدم ارائه اطلاعاتی دقیق در مصاحبه

مورد بعدی محدودیت روش مصاحبه برمیگرده به ویژگی شخصیتی افراد. بسیاری از افراد خجالتی ان، مغرورن. این موارد باعث میشه اطلاعاتی که ارائه میدن تو خیلی از موارد نادرست باشن و حین جمع آوری اطلاعات داده هایی که به شما ارائه میدن محدود باشن و از این جهت باز کیفیت اطلاعات بیاد پایین. این یکی از مواردی هست که ممکنه مثلا توی پرسشنامه نباشه. اونجا یه سری اطلاعات شخصی مثل سن و اسم افراد پرسیده نمیشه و طرف آزدانه به هر سوال میتونه جواب بده. بنابراین خیلی از موارد رو نمیشه توی مصاحبه ها آورد چون کاربران نسبتا به اونها واکنش نشون میدن و اطلاعات درستی رو ارائه نمیدن.

کاربران عملگرا هستن

عیب بعدی روش مصاحبه اینه که کاربران عملگرا هستن. یعنی اینکه کاربران طراح نیستن که صرفا با یه سری توضیحات به شما یه سری اطلاعات مفید بدن. نیاز دارن که یه محصول رو توی دستشون بگیرن و باهاش کار کنن و بر اساس اون چیزی که میبینن به شما پاسخ بدن. دلیل اینکه میایم توی مراحل بعدی ارتباطمون با کاربر محصولات رو پروتوتایپ میکنیم و با کاربر تست میکنیم دقیقا همین قضیه اس که ما صرفا نمیایم با اطلاعات با کاربران صحبت کنیم.

البته این برای خیلی از کاربران ایرادی نداره. بعضی جاها شما مجبورید توی روش مصاحبه صرفا از اطلاعات استفاده کنید  چون که واقعا چیزی برای ارائه ندارید که بیاید اونو با کاربر تست کنید. بنابراین توی خیلی از موارد ممکنه این اتفاق بیفته که کاربر نتونه بر اساس اطلاعات به شما پاسخ بده و باید حتما یه مورد عملی و فیزیکی رو ببینه که بتونه به شما پاسخ بده.

چگونگی برگزاری مصاحبه های حرفه ای

چگونگی برگزاری مصاحبه های حرفه ای

برای اینکه بتونید اطلاعات با کیفیت تر و بهتری جمع آوری کنید باید یه سری نکات رو توی برگزاری مصاحبه ها رعایت کنید.

مصاحبه را ضبط کنید

نکته اول اینه که سعی کنید مصاحبه ها رو ضبط کنید. این مورد باعث میشه که تمرکز شما موقع مصاحبه  روی گوش دادن به کاربر و مشاهده رفتارهای کاربر باشه و وقتتون رو درگیر یادداشت برداری نکنید. اگر تونستید مصاحبه رو به صورت ویدیویی ضبط کنید خیلی بهتره. البته باید حتما اون رو به کاربر اطلاع رسانی بکنید. دوربین رو توی دید مستقیم کاربر قرار ندید که کاربر اون شرم و حیا رو نسبت به دوربین نداشته باشه. خیلی از افراد نمیتونن روبروی دوربین بیان صحبت بکنن. بنابراین سعی کنید اونو جایی بذارید که تداخلی با احساسات کاربر نداشته باشه و صرفا از اون به عنوان ابزاری استفاده کنید که به شما کمک کنه نه اینکه کیفیت کار رو بیاره پایین تر.اگرنمیتونید این رو ویدیوی ضبط کنید میتونید حالت صوتیش رو ضبط کنید که راحت تر هم هست.

ضبط کردن یه مصاحبه میتونه باعث حفظ ارتباط چشمی شما با مصاحبه شونده بشه. این خیلی توی ارتباط بین مصاحبه شونده و مصاحبه کننده موثره و کیفیت کار رو بالا میبره.

نکته ریزی هم هست و اونم اینه که میتونه توی خیلی از جنبه ها مثل حفظ احترام هم مهم باشه. وقتی شما دارید با یه نفر صحبت میکنید و اون به شما پاسخ میده وشما مدام درگیر نوشتن نیستید و با احترام کامل دارید بهش گوش میدید و اونم متوجه میشه این اطلاعات برای شما مهمه. طبیعتا سعی خواهد کرد اطلاعات دقیق تر و بهتری به شما بده. حس اشتیاق باعث بالابردن کیفیت کار میشه.

سوالات جهت دار نپرسید

در روش مصاحبه یکی از هنرهای شما به عنوان مصاحبه کننده باید این باشه که سوال جهت دار نپرسید. سوالیو نپرسید که کاربر رو به سمت و سوی خاصی ببره. باعث بشه که کاربر جواب خاصی رو بده. مثلا هیچوقت از کاربر نپرسید نظرت راجع به فلان قابلیت خوب اسنپ چیه. اگه این نوع قابلیت از نظر کاربر بد هم باشه چون شما کلمه خوب رو به کار بردید کاربر با خودش فکر میکنه میگه حتما این خوبه.پس میاد جوابشو تغییر میده. در حالی که ممکنه از نظر کاربر اون قابلیت خوبی نباشه.

کشف کنید کاربران چه می خواهند

شما به عنوان مصاحبه کننده باید توانایی کشف داشته باشید. یعنی باید از دل پاسخ های کاربر کشف کنید که کاربر چی میخواد. کاربران طراح نیستن، اونا نمیدونن استراتژی چیه. بنابراین سعی کنید که از اونا نخواید بگن که چی میخوان. سعی کنید موقع مصاحبه از دل پاسخ های اونا و رفتارهایی که بروز میدن کشف کنید که کاربران دنبال حل چه مشکلی هستن.

سوالات دنباله دار بپرسید

توی روش مصاحبه سعی کنید سوالات کوتاه پاسخ که پاسخشون بله خیر هست نپرسید. سوالاتی رو بپپرسید که کاربران بیشتر با شما صحبت کنن و به شما یه سری توصیفات ارائه بدن.

نکته مهمی که اینجا هست اینه که سعی کنید توی روش مصاحبه وقتی یه نقطه خاصی رو توی رفتار کاربر یا صحبتهاش متوجه شدید با پرسیدن یه سری سوالات دنباله دار در خصوص اون رفتار یا گفته کاربر عمیق تر بشید. مثلا وقتی کاربر به شما گفت فلان ویژگی اسنپ به نظر من مناسب نیست. بهتره از کاربر بپرسید به نظر شما چطوری میتونه این ویژگی بهتر بشه. صرفا نیاید به همون چیزی که کاربر گفت بسنده کنید. خیلی از جاها باید دنباله دارتر بشید و بیشتر با کاربر صحبت کنید. این توی بالا بردن کیفیت اطلاعات تاثیر زیادی خواهد داشت.

واکنش نشان ندهید

رفتار خودتون رو به عنوان مصاحبه کننده موقع مصاحبه کاملا طبیعی و خنثی نشون بدید. در واقع با پاسخ های کاربر واکنش نشون ندید. چرا که باعث میشه کاربران توی پاسخهای بعدی تغییراتی رو اعمال کنن. مثلا کاربر واکنش شما رو نسبت به یه سری سوالات میبینه. مثلا میبینه ناراحت شدید، خوشحال شدید، دلخور شدید یا ری اکشنهایی از این قبیل.

طبیعتا توی سوالات بعدی محتاط تر برخورد میکنه. سعی کنید واقعا به عنوان یه مصاحبه کننده این قدرت رو خیلی توی خودتون پرورش بدید و راجع به زبان بدن بخونید که یه وقت یه واکنش بیهوده و بیخود از خودتون بروز ندید که کیفیت اطلاعاتتون رو بیاره پایین. اگر شما این توانمندی و قدرتمندی رو ندارین نباید مصاحبه رو انجام بدید.

از سوالات به ظاهر ساده غافل نشید

از مهم ترین دامهایی که توی روش مصاحبه به عنوان یه مصاحبه کننده UX میتونید بهش دچار بشید اینه که سوالات ساده رو نپرسید. خیلی از اوقات چون که شما به موضوع مسلطید فکر میکنید خیلی از موارد ساده ان و لزومی نداره راجع بهشون سوالی بپرسید. در صورتی که ما گفتیم قرار نیست شما از اپلیکیشن استفاده بکنید.پس از سوالات ساده به راحتی نگذرید. شما چیزی رو میدونید چون طراحید، بقیه طراح نیستن، شما کاربر نیستید. باید توجه کنید که علاوه بر اینکه سوالات ساده اطلاعات کلیدی فوق العاده ای دارن یکی از راه های  مشارکت و  وادار کردن کاربر به فرآیند مصاحبه همین سوالات ساده ان.

این سوالات میتونن به کاربر برای ادامه مصاحبه انگیزه بدن و توی خیلی از موارد شروع خیلی خوبی با این سوالات ساده رقم بخوره و باعث بشه یخ کاربر باز بشه.سوالات ساده کاربر رو وادار به فکر کردن زیاد نمیکنه. این باعث میشه کاربر راحت صحبت کنه، اعتماد به نفس پیدا کنه و انگیزه داشته باشه و ادامه مصاحبه رو خیلی راحت تر انجام بده.

سوالات یکسان رو از زوایای متفاوت بپرسید

در روش مصاحبه خیلی از جاها ممکنه کاربران به شما اطلاعات غلط بدن. وقتی  شما این کارو انجام بدید یعنی حین مصاحبه یه سری سوالات یکسان رو از زوایای متفاوت بپرسید. وقتی این اطلاعات رو تحلیل کنید متوجه میشید اطلاعاتی که کاربر به شما داده اطلاعات درستی هستن یا کاربر شما رو پیچونده.پس پرسیدن سوالات یکسان از زوایای متفاوت باعث میشه اطلاعات شما دقیقتر بشه و بتونید عمیق تر به موضوع نگاه کنید.

در خصوص سایر کاربران صحبت نکنید

توی روش مصاحبه هیچوقت از اینکه سایر کاربران حین مصاحبه چه واکنشی داشتن یا چه کاری انجام دادن یا چه نظری داشتن صحبت نکنید. مثلا نگید که بقیه کاربرا نظرشون این بود که اسنپ بهتر از تپسیه. چون که طبیعتا شما با این کار شما جهت دهی روی مصاحبه تون اعمال میکنید و این باعث کاهش کیفیت اطلاعات مصاحبه خواهد شد.

همچنین اینکار یه حسی رو میاد توی کاربر القا میکنه که این مصاحبه خیلی پرایوت نیست و اطلاعاتش منتشر میشه.این ممکنه کاربر رو نسبت به پاسخ دادن  به بعضی از سوالات محتاط تر بکنه.

سوالات ناکارآمد رو مشخص کنید

شما طبیعتا سوالات مصاحبه رو قبل از مصاحبه آماده میکنید. اما حین مصاحبه وقتی چند مورد رو مصاحبه میکنید متوجه میشید که بعضی از سوالات بار اطلاعاتی چندانی ندارن و کاربر رو گیج میکنن یا به هر طریقی اطلاعات مفیدی بهتون نمیدن. این سوالات رو علامت بزنید و توی مصاحبه های بعدیتون با کاربرای دیگه اونا رو مطرح نکنید. این باعث میشه وقت شما و کاربر سیو بشه و هدر نره.

سکوت اختیار کنید

کاربرا حین مصاحبه ممکنه نیاز به فکر کردن داشته باشن. عموما کاربر توی این لحظه سکوت اختیار میکنه و  شروع میکنه به فکر کردن. سعی کنید حین فکر کردن کاربر شما هم ساکت باشید و تمرکز کاربر رو به هم نزنید. سعی کنید به عنوان یه مصاحبه کننده کارتون فقط پرسیدن سوالات باشه. به چیزی بیشتر از این قضیه حین مصاحبه فکر نکنید و روی رفتار و گفته های کاربر متمرکز بشید.

امتیاز

مقالات مرتبط

پیش‌نمایش اندروید ۱۳: هر آنچه که باید بدانید

توسعه اپلیکیشن یا استخدام توسعه دهنده اپلیکیشن

۵ مزیت کلیدی توسعه اپلیکیشن موبایل بومی

نقش ارتباطات در انجام پروژهای تیمی چقدر هست؟

ساخت اپلیکیشن برای اندروید

چطور اپلیکیشن های فراموش نشدنی بسازیم؟

چه طوری ایده هامون روموفق کنیم ؟

اهمیت متخصص بودن تیم طراحی اپلیکیشن !

چگونه برای اندروید اپلیکیشن بسازیم

فهرست